GÜneŞ Sİstemİ

Güneş

Samanyolu galaksisinde bilinen 200 milyar yıldızdan birisi olan Güneş kütlesi sıcak gazlardan oluşan ve çevresine ısı ve ışık yayan bir yıldızdır.
Güneşin çapı dünya çapının 110 katı (1.4 milyon km), hacmi 1.3 milyon katı ve ağırlığı 333.000 katı kadardır. Güneşin yoğunluğu ise Dünyanın yoğunluğunun ¼?ü kadardır. Güneş kendi ekseni etrafında saatte 70 000 km hızla döner. Bir turunu ise 25 günde tamamlar.
Güneş % 75 hidrojen, % 20 helyum ve % 5 de diğer elementlerden oluşur. Güneşte hidrojenin helyuma dönüşmesi sırasında (füzyon - erime birleşme) büyük bir enerji ortaya çıkar. Saniyede 600 milyon ton hidrojen helyuma dönüşür. Buda her saniye Güneşin 4.5 milyon ton hafiflemesine yol açar. Güneşteki füzyon olayı sonucunda kızıl kırmızımsı bir alev 15-20 bin km yükselir ki bu olaya Güneş Fırtınası denir. Bu bilgilere bakarak günün birinde Güneşin çevresine ısı ve ışık yayamayacağını ve dolayısı ile yeryüzünde yaşamın sona ereceğini düşünebiliriz. Ancak bu çok uzun yıllar sonra olacak bir olaydır.
Güneşin yüzey sıcaklığı 6 000 °C ve merkezindeki sıcaklık ise 1.5 milyon °C?dir. Güneşten çıkan enerjinin 2 milyonda birlik kısmı yeryüzüne ulaşır. Güneş?in üç günde yaymış olduğu enerji, Dünya?da bilinen bütün petrol, kömür ve ormanlardan elde edilecek enerjiye eşittir. Güneş ışınları 8.5 dakikada yeryüzüne ulaşır. Güneş Dünyaya en yakın yıldızdır.Güneşin iç yapısı tüm yıldızlarda olduğu gibi , fizik yasaları yardımıyla kuramsal olarak ortaya konur. Merkezden yüzeye veya yüzeyden merkeze doğru olan yapıya ait sıcaklık (T) , basınç (p) , yoğunluk (g) fiziksel büyüklüklerin değerleri ya da uzaklıkla nasıl değiştikleri matematiksel olarak hesaplanır. Böyle ortaya çıkan yapıya ? Güneş Modeli? denir. Güneş 6000K sıcaklıktaki bir maddeyi yüzeyindeki kütlesel çekim kuvveti (gravitasyon) sayesinde bir arada tutabilmektedir. Dış tabakaların ağırlığı ile Güneşi oluşturan sıcak gaz uzaya yayılmaktadır.
YER'İN GÜNEŞ ETRAFINDAKİ HAREKETİ

Dünya, elips şeklindeki bir yörüngede Güneş etrafında dolanır. Bir tam dönüşünü 365 gün 6 saatte tamamlar. Buna bir yıl denir.

Dünya?nın Güneş etrafındaki hareketi sırasında izlediği yola yörünge denir. Dünya?nın yörüngesinden geçen düzleme yörünge düzlemi veya ekliptik düzlem adı verilir.
Dünya yörüngesi 939 milyon km uzunluğundadır. Dünya bu yörüngede ortalama 107.118 km/h?ten (saniyede 30 km) daha hızlı dönmektedir.

Dünya?nın güneşe olan ortalama uzaklığı 149.5 milyon km?dir. Dünya?nın yörüngesi elips şeklindedir. Bu nedenle Dünya?nın Güneşe olan uzaklığı yıl içerisinde değişir.

Dünya?nın Güneşe en yakın olduğu döneme (3 Ocak - 147 milyon km) günberi (perihel), denir, Dünya?nın yörünge-deki hızı artar ve Şubat ayı 2 gün kısa sürer. En uzak olduğu döneme (4 Temmuz - 152 milyon km) günöte
(aphel) denir, yörüngedeki hızı azalır ve yaz ayları 2 gün uzun sürer.

Dünya?nın Güneş?e bazen yaklaşıp, bazen de uzaklaşması yeryüzünde sıcaklık değişikliğine yol açmaz. Çünkü uzay boşluğunda güneş ışınlarını tutacak bir gaz yoktur.

Kuzey ve Güney yarım kürelerin farklı zamanlarda ısınıp soğumasının temel nedeni, Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açılarıdır. Mesela Dünya?nın Güneşe en uzak olduğu aylar olan Haziran ve Temmuz aylarında Kuzey Yarım Küre?de Yaz mevsimi yaşanır. Bunun nedeni Haziran ayında Güneş ışınlarının Kuzey Yarım Küre?de yere değme açısının büyümesidir.

Dünyanın Yıllık Hareketinin Sonuçları:
1) 1. Güneş ışınlarının bir noktaya geliş açısı değişir.
2) 2. Sıcaklık yıl içinde değişir.
3) 3. Gölge uzunlukları yıl içinde değişir.
4) 4. Güneşin ufukta doğup battığı yer ve zamanı değişir.
5) 5. Gece ve gündüz süreleri de yıl içerisinde değişir.
6) 6. Muson rüzgârları oluşur.
7) 7. Mevsimler oluşur.

GÜNEŞİN SIÇAKLIĞI

Güneş, Güneş Sistemi'ndeki en büyük gök cismidir. Çok sıcak ve yanmakta olan bazı gazlardan oluşur. Bu nedenle, yüzeyinde her saniyede milyonlarca atom bombası patlamasına eşit güçte patlamalar olur. Bu patlamalarda boyu Dünya?mızın büyüklüğünün 40-50 katı olan alevler fışkırır.
Ateşten bir topa benzeyen Güneş, yüzeyinden çok büyük bir ısı ve ışık yayar. Eğer, Güneş olmasaydı, her zaman gece olurdu ve her yer buzla kaplı olurdu. En önemlisi Dünya'da yaşam yani biz olamazdık. Güneş'in sıcaklığı 6000 derece dış yüzeyinde, içindeki sıcaklık ise 12 milyon derecedir.