SIFATLAR ( ÖNADLAR )


Varlıkları (isimleri) türlü yönlerden niteleyen, belirten kelimelere sıfat denir. İsim soylu kelime olduklarından, ismin alabileceği tüm ekleri alabilirler. Bir isim başka bir ismi nitelerse sıfat olur yalnız başına sıfat yoktur. İsme sorulan “nasıl?” sorusu sıfatı verir.(sıfat + isim)


1-   Niteleme Sıfatları: Kendinden sonra gelen ismin, nesnenin rengini, kokusunu, biçimini,……vb gibi niteliğini belirtir.

büyük adam, kötü iş, iyi insan…gibi
……………adam olunca, doktor diyecekler. (nasıl adam olunca?)

2-Belirtme Sıfatları : Varlıkları türlü yönlerden belirten kelimelerdir.

a)   İşaret Sıfatları: Nesneleri göstererek belirten sıfattır. bu, şu, o Türkçe’deki işaret sıfatlarıdır.
Bu kitap çok güzel.   ( Yakında bulunan nesne için bu)                                         
O köy bizim köyümüzdür. ( Uzakta bulunan nesne için o)
Şu öğrenciyi çağırın.       ( Şu, biraz uzakta bulunan nesneler içindir.)

b)   Soru Sıfatları : Nesneleri soru yönünden belirten sıfatlardır.

Hangi apartmanın önünde bekleyeceksin?
Kaç ay oldu görüşmeyelim?
Nice yıllar dileğimle…
Neredeki ev?

c)   Belirsizlik Sıfatları : Bir ismi, ona kesinlik kazandırmadan belirtir.

Bütün dünyaları verseler de…
Bir köylü vardı odada.
Başka insanlar ne düşünürler?
Bazı günler gelmeyeceksin.
Her anne çocuğunu sever.
Kimi insan az çalışır.


d)   Sayı Sıfatı : Bir ismin, nesnenin sayısını, sırasını, oranını belirtir.

Üç gün sonra gel!  (Asıl sayı sıfatı)
İkinci sınıftan bir öğrenci gelsin.     (sıra sayı sıfatı)
Her öğrenci 25’er (yirmibeşer bin lira) getirecek . (üleştirme sıfatı)
Sınıfın dörtte üçü anladı.  ( kesir sayı sıfatı)


Aşağıdaki Boşlukları Dolduralım.

………………insan herkesçe sevilir.         Niteleme sıfatı
……………etin suyu yavan olur.            ″
……………hesapları karıştırmayın.            ″
Böyle …………bir duruma düşmek istemem.      ″
Size ……………kitaplar aldım.               ″
……………araba senin mi?            İşaret sıfatı
……………daireyi kiraladım.               ″
……………insanlar çok perişan.            ″
……………daire sizin?               Soru sıfatı
…………ay oldu gelmeyeli?               ″
Bu …………Dünya böyle?               ″
…………yiğitler gitti Kurtuluş savaşında.         ″
…………zaman görüşürüz.            Belgisiz sıfat
…………insanlar çalışır ama başaramaz.         ″
…………gün geç geliyorum.               ″
…………laf, …… iş istiyoruz.               ″
……gün sonra yanıma ……kişi gelsin.      Asıl sayı sıfatı
Kasımın …………haftası sınav var.          Sıra sayı sıfatı
Sınav kağıtlarının çekimi için…………getirin.   Üleştirme sıfatı
Başarıda …………………artış var.         Kesir sayı sıfatı